توسعه پلیمر کنگان؛ حلقه مفقوده زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی ایران

در پهنه وسیع صنعت پتروشیمی ایران، جایی که قطب‌های عظیم تولیدی همچون پارس جنوبی، ماهشهر و عسلویه سالانه میلیون‌ها تن محصول راهبردی تولید می‌کنند، همواره یک خلأ استراتژیک احساس می‌شد: وابستگی به واردات مواد اولیه پلیمری با ارزش افزوده بالا. سال‌ها بود که پروپان استحصالی از میادین گازی، به عنوان خوراک به خارج از کشور صادر می‌شد و پس از تبدیل به پلی‌پروپیلن، دوباره با قیمتی چند برابر به داخل بازمی‌گشت. شرکت توسعه پلیمر کنگان دقیقاً برای شکستن همین زنجیره معیوب و تکمیل حلقه‌های مفقوده ارزش‌آفرینی در صنعت پتروشیمی کشور پا به عرصه حیات صنعتی نهاده است.

توسعه پلیمر کنگان نامی است که در صنعت پتروشیمی ایران با وعده تحولی بزرگ همراه شده است. این شرکت با هدف تولید پلی‌پروپیلن و تکمیل زنجیره ارزش از پروپان تا پلی‌پروپیلن، در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در عسلویه مستقر شده است. به عنوان یکی از زیرمجموعه‌های هلدینگ پتروشیمی جم، توسعه پلیمر کنگان با بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین فناوری‌های روز دنیا و همکاری با شرکت‌های معتبر بین‌المللی، گام‌های بلندی در جهت تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی، ایجاد اشتغال پایدار و جلوگیری از خام‌فروشی محصولات پتروشیمی برداشته است.

آنچه توسعه پلیمر کنگان را به یکی از پروژه‌های استراتژیک و چشمگیر صنعت ایران تبدیل کرده است، ابعاد عظیم، فناوری پیشرفته و رویکرد تکمیل زنجیره ارزش آن است. این شرکت با احداث کارخانه‌ای با ظرفیت تولید سالانه ۶۰۰ هزار تن پروپیلن و ۶۰۰ هزار تن پلی‌پروپیلن، نه تنها نیاز صنایع داخلی را تأمین می‌کند، بلکه با ورود به بازارهای صادراتی، ارزآوری قابل توجهی را نیز برای کشور به ارمغان خواهد آورد. طراحی واحد تولید پروپیلن بر اساس فناوری هیدروژن‌زدایی پروپان (PDH) تحت لیسانس شرکت UOP و واحد پلی‌پروپیلن تحت لیسانس BASELL، گواهی بر عزم این مجموعه برای تولید محصولاتی در تراز جهانی است.

در این مقاله، قصد داریم سفری به درون شرکت توسعه پلیمر کنگان داشته باشیم. از تاریخچه شکل‌گیری و جایگاه استراتژیک آن گرفته تا معرفی دقیق فناوری‌ها، ظرفیت‌های تولید، محصولات و نقش آن در تحول صنعت پتروشیمی ایران. اگر فعال صنعت پلیمر، سرمایه‌گذار، دانشجو یا هر فرد علاقه‌مندی به تحولات صنعتی کشور هستید، تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.

تاریخچه و جایگاه استراتژیک؛ تولد یک ایده ملی

شرکت توسعه پلیمر کنگان (Kangan Polymer Development Company – KPDC) در تاریخ ۲۵ مهر ماه سال ۱۳۹۷ به شماره ثبت ۵۳۲۸۱۶ و به صورت شرکت سهامی خاص به ثبت رسید. این شرکت به عنوان یکی از پروژه‌های استراتژیک صنعت پتروشیمی ایران، با هدف تکمیل زنجیره ارزش تولید پروپیلن و پلی‌پروپیلن در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، در عسلویه مستقر شده است.

دلیل انتخاب منطقه کنگان برای احداث این مجتمع عظیم، ریشه در مزیت‌های مکانی و استراتژیک دارد. نزدیکی به پتروپالایش کنگان به عنوان تأمین‌کننده خوراک پروپان، دسترسی به زیرساخت‌های موجود منطقه (جاده‌ها، کریدورها، یوتیلیتی‌ها)، نزدیکی به آب‌های آزاد برای سهولت صادرات و کاهش هزینه‌های حمل خوراک، از جمله عواملی هستند که کنگان را به مقصدی ایده‌آل برای این سرمایه‌گذاری عظیم تبدیل کرده‌اند.

این پروژه در راستای جلوگیری از خام‌فروشی و حرکت به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالا تعریف شده است. برخلاف سایر فازهای پارس جنوبی که استحصال پروپان در آن‌ها به طور کامل دیده نشده بود، طرح توسعه پلیمر کنگان به عنوان مکمل پتروپالایش کنگان، بازیابی پروپان و تبدیل آن به محصولات نهایی پلیمری را در دستور کار قرار داده است.

ظرفیت‌های تولید و فناوری‌های پیشرفته

شرکت توسعه پلیمر کنگان با ظرفیت‌های عظیم و فناوری‌های روز دنیا، یکی از بزرگترین واحدهای تولید پلی‌پروپیلن در ایران خواهد بود.

ظرفیت تولید سالانه

خوراک اصلی این مجتمع، پروپان است که از مجتمع پتروپالایش کنگان تأمین می‌شود. حجم خوراک مصرفی سالانه این مجتمع حدود ۷۵۰ هزار تن پروپان است.

فناوری‌های پیشرفته

واحد تولید پروپیلن (PDH)

واحد تولید پروپیلن از پروپان (Propane Dehydrogenation – PDH) این مجتمع بر اساس فناوری هیدروژن‌زدایی پروپان طراحی شده است. شرکت UOP آلمان (یکی از معتبرترین شرکت‌های صاحب لیسانس در زمینه نفت و گاز و پتروشیمی) لایسنسور این واحد است.

تعداد واحدهای PDH ساخته شده و پروژه‌های طراحی شده توسط UOP در دنیا ۵۷ واحد است که ۲۷ تا از آنها در حال کار می‌باشند. این آمار نشان‌دهنده اعتبار و بلوغ بالای این فناوری است.

واحد تولید پلی‌پروپیلن (PP)

واحد تولید پلی‌پروپیلن از پروپیلن نیز تحت لیسانس شرکت معتبر BASELL (یا میتسویی در برخی منابع) طراحی شده است. این واحد، پروپیلن تولیدی را به پلی‌پروپیلن با گریدهای مختلف تبدیل می‌کند که در صنایع متنوعی کاربرد دارد.

محصولات و کاربردها

شرکت توسعه پلیمر کنگان دو محصول استراتژیک اصلی تولید خواهد کرد که هر کدام نقش حیاتی در صنایع پایین‌دستی ایفا می‌کنند:

۱. پروپیلن (Propylene)

پروپیلن یک ماده واسط کلیدی در صنعت پتروشیمی است که عمدتاً برای تولید پلی‌پروپیلن استفاده می‌شود. بخشی از پروپیلن تولیدی این مجتمع به عنوان خوراک واحد PP مصرف می‌شود و مابقی به عنوان محصول میانی به بازار عرضه می‌گردد.

۲. پلی‌پروپیلن (Polypropylene – PP)

پلی‌پروپیلن یکی از پرمصرف‌ترین و باارزش‌ترین پلیمرهای دنیا است. محصولات پلی‌پروپیلن تولیدی توسعه پلیمر کنگان کاربردهای گسترده‌ای در صنایع زیر دارند:

• صنعت بسته‌بندی: تولید فیلم‌های بسته‌بندی شفاف، بطری‌ها، درب‌ها و ظروف یکبارمصرف

• صنعت خودروسازی: تولید قطعات داخلی و خارجی خودرو (داشبورد، سپر، پنل‌ها)

• صنایع پزشکی: تولید سرنگ، ست سرم، لوازم آزمایشگاهی یکبارمصرف و بسته‌بندی استریل

• صنعت نساجی: تولید الیاف مصنوعی برای قالی، موکت و پارچه‌های صنعتی

• صنعت لوازم خانگی: تولید بدنه لوازم خانگی، قطعات پلاستیکی و…

مزایای استراتژیک و نقش در اقتصاد کشور

احداث مجتمع توسعه پلیمر کنگان مزایای استراتژیک متعددی را برای صنعت پتروشیمی و اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت:

۱. تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از خام‌فروشی

این پروژه مهم‌ترین گام در راستای جلوگیری از خام‌فروشی پروپان است. پروپانی که تاکنون عمدتاً به صورت خام صادر می‌شد، در این مجتمع به پلی‌پروپیلن (محصولی جامد با ارزش افزوده بالا) تبدیل می‌شود که هم صادرات آن آسان‌تر است و هم قیمت بسیار بالاتری دارد.

۲. کاهش وابستگی به واردات

سالانه حجم قابل توجهی پلی‌پروپیلن به کشور وارد می‌شد. با بهره‌برداری از این مجتمع، وابستگی به واردات به شدت کاهش می‌یابد و کشور در تأمین این ماده استراتژیک خودکفا می‌شود.

۳. ایجاد اشتغال پایدار

احداث و بهره‌برداری از این مجتمع، تأثیر چشمگیری بر اشتغال منطقه دارد. پیش‌بینی می‌شود در زمان بهره‌برداری، حدود ۳۵۰ نفر به صورت مستقیم و بیش از ۳۰۰۰ نفر به صورت غیرمستقیم در این مجموعه مشغول به کار شوند.

۴. توسعه صادرات غیرنفتی و ارزآوری

پلی‌پروپیلن تولیدی این مجتمع، به دلیل کیفیت بالا و تطابق با استانداردهای بین‌المللی، بازار صادراتی خوبی دارد. نزدیکی به آب‌های آزاد و دسترسی به خطوط کشتیرانی بین‌المللی، مزیت رقابتی مهمی برای صادرات محصولات این شرکت محسوب می‌شود.

۵. رعایت استانداردهای زیست محیطی

طرح توسعه پلیمر کنگان بر مبنای اصول پتروشیمی سبز (Zero Flaring) طراحی شده است. استفاده از سوخت تصفیه شده، خوراک تصفیه شده و طراحی بدون فلرینگ (مشعل) از جمله اقداماتی است که اثرات زیست محیطی این مجتمع را به حداقل می‌رساند.

موقعیت جغرافیایی و امکانات

دفتر مرکزی شرکت توسعه پلیمر کنگان در تهران واقع شده است، اما پروژه اصلی در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در عسلویه، استان بوشهر در حال احداث است.

این مجتمع در زمینی به وسعت ۱۵ هکتار در شهرستان کنگان، در ساحل خلیج فارس واقع شده است. استفاده از زیرساخت‌های موجود منطقه (جاده‌ها، کریدورها، آب، برق و پساب) یکی از مزیت‌های مهم این پروژه است که هزینه‌های سرمایه‌گذاری را کاهش داده و زمان بهره‌برداری را تسریع می‌کند.

جمع‌بندی

شرکت توسعه پلیمر کنگان با ظرفیت تولید سالانه ۶۰۰ هزار تن پروپیلن و ۶۰۰ هزار تن پلی‌پروپیلن، یکی از مهم‌ترین و استراتژیک‌ترین پروژه‌های صنعت پتروشیمی ایران در دهه اخیر است. این شرکت با بهره‌گیری از فناوری پیشرفته PDH شرکت UOP و فناوری تولید پلی‌پروپیلن BASELL، گامی بلند در جهت تکمیل زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی، جلوگیری از خام‌فروشی، تأمین نیازهای داخلی و توسعه صادرات غیرنفتی برداشته است.

موقعیت مکانی ممتاز در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، نزدیکی به خوراک و بازارهای مصرف، استفاده از زیرساخت‌های موجود و طراحی مبتنی بر اصول پتروشیمی سبز، این پروژه را به الگویی موفق برای توسعه صنعتی پایدار در ایران تبدیل کرده است. با بهره‌برداری از این مجتمع، افزون بر ایجاد اشتغال پایدار برای هزاران نفر، وابستگی کشور به واردات پلی‌پروپیلن به شدت کاهش یافته و ایران به یکی از قطب‌های مهم تولید این محصول استراتژیک در منطقه تبدیل خواهد شد.

اطلاعات ثبتی و حقوقی شرکت

توسعه پلیمر کنگان؛ حلقه مفقوده زنجیره ارزش ایران

ممکن است شما در موتور های جستجو برای این شرکت کلماتی را به شکل های ” فخسثث حخمهئثق نشدلشد، j,sui \gdlv ;k’hk و Toseeh polimer kangan  ” نیز مشاهده کنید که همه به همین شرکت اشاره دارند.